حقوق کار و استخدام
راهنمای جامع، کاربردی و مستند به آخرین قوانین و رویههای قضایی ایران. ما پیچیدگیهای قانونی را به زبان ساده برای شما بازگو میکنیم.
حقوق کار: تعادل میان کارگر و کارفرما
قانون کار ایران مصوب ۱۳۶۹، قانونی "حمایتی" است که با هدف برقراری عدالت و حفظ حقوق طبقه کارگر تنظیم شده است. مواد این قانون آمره هستند، به این معنی که توافق بر خلاف حداقلهای آن (مانند مزد کمتر از مصوبه شورای عالی کار) اعتبار قانونی ندارد.
فرقی نمیکند کارفرمای یک کارگاه کوچک باشید یا کارمند یک سازمان بزرگ؛ دانستن مرزهای قانونی مانع از بروز جریمههای سنگین اداره کار و از دست رفتن حق سنوات و بیمه میشود.
قرارداد کار و انواع آن
قرارداد کار میتواند کتبی یا شفاهی باشد. انواع رایج عبارتند از:
قرارداد موقت
برای کارهای با ماهیت غیرمستمر یا با تعیین زمان مشخص.
قرارداد غیرموقت
اگر زمان ذکر نشود، قرارداد دائمی تلقی میشود.
کار معین
برای انجام یک پروژه یا قطعه کار مشخص.
حقوق و مزایای اجباری کارگر
- حق بیمه: کارفرما مکلف است تمامی پرسنل را از روز اول بیمه کند. توافق برای عدم بیمه باطل است.
- حق سنوات: به ازای هر سال کار، معادل یک ماه آخرین حقوق باید پرداخت شود.
- عیدی و پاداش: معادل دو تا سه برابر پایه حقوق (با سقف مصوب).
- مرخصی استحقاقی: یک ماه در سال (شامل ۴ جمعه).
اخراج و خاتمه قرارداد
کارفرما نمیتواند به سادگی کارگر را اخراج کند. اخراج باید مستند به قصور کارگر در انجام وظایف و با طی مراحل تذکر و تایید شورای اسلامی کار یا مراجع ذیصلاح باشد. در صورت اخراج غیرقانونی، کارگر میتواند دادخواست "بازگشت به کار" و مطالبه حقوق ایام تعلیق را ثبت کند.
ماده ۲۷ قانون کار
«هرگاه کارگر در انجام وظایف محوله قصور ورزد و یا آییننامههای انضباطی کارگاه را پس از تذکرات کتبی نقض نماید...»
تحلیل: رعایت تشریفات قانونی (تذکر کتبی) برای اعتبار اخراج الزامی است.حل اختلاف در اداره کار
دعاوی کارگری و کارفرمایی در دو مرحله رسیدگی میشوند:
- هیئت تشخیص: مرحله بدوی که به دلایل و مدارک رسیدگی میکند.
- هیئت حل اختلاف: مرحله تجدیدنظر که احکام آن قطعی و لازمالاجراست.
اجرای احکام اداره کار از طریق دایره اجرای احکام دادگستری انجام میشود.
سوالات متداول قانون کار
سفتهای که بابت ضمانت داده شده، تنها در صورتی قابل وصول است که کارفرما در مراجع قضایی اثبات کند کارگر خسارتی به مجموعه وارد کرده یا خیانت در امانت نموده است. وصول خودسرانه آن جرم است.
بله؛ حتی پس از پایان همکاری، کارگر میتواند با ارائه مدارک (مانند پرینت حساب یا لیست حضور و غیاب) دادخواست زنده کردن سوابق بیمه را ارائه دهد و کارفرما جریمه خواهد شد.
محاسبه آنلاین حقوق و سنوات
همین حالا از بات Vakil.AI برای محاسبه دقیق مطالبات پایان کار خود استفاده کنید.
شروع محاسبه